Kouloukona Caves > Lagoufas Tafkos

ΛΑΓΚΟΥΦΑΣ ΤΑΦΚΟΣ


(missing english version)
Ονομασία: Λαγκούφας τάφκος (Πλατ./ντ.)
Είδος καρστικής μορφής: Βάραθρο
Τόπος
Νομός: Ρεθύμνου
Δήμος: Κουλούκωνα
Χωριό: Δοξαρό
Ορεινό συγκρότημα: Κουλούκωνας, ύψωμα Σοφιανή κορφή
Τοποθεσία: Λαγκούφα(+)
Υψόμετρο: 730μ.

Σπηλαιογραφία
Διαστάσεις: Βάθος 140μ.
Στοιχεία εισόδου: Πόρος κυκλικής διατομής, με διάμετρο 3μ. Στο χείλος του φύεται αγριελιά.
Περιγραφή: Κατακόρυφο βάραθρο με εντυπωσιακή είσοδο. Η διάμετρός του αυξάνεται προοδευτικά με το βάθος του και, στον πυθμένα του, φτάνει μέχρι και τα -110μ., διαμορφώνοντας μεγαλειώδη αίθουσα. Η αίθουσα αυτή αναπτύσεται σε πολλά διαφορετικά επίπεδα λόγω της παρουσίας ογκόλιθων και άλλων μικρότερων βράχων που έχουν προέλθει από καταπτώσεις των πετρωμάτων από τα πλάγια τοιχώματα και την οροφή του βαράθρου. Στα -100μ. δημιουργείται πατάρι-ψευδοδάπεδο που φαίνεται ότι έχει χωρίσει το άλλοτε μονοκόμματο βάραθρο σε δύο επίπεδα. Το δεύτερο επίπεδο συνεχίζεται από πέρασμα σε πλάγιο τοίχωμα του πυθμένα από όπου παρέχεται πρόσβαση σε δεύτερο βάραθρο βάθους 30μ. Τα τοιχώματα του τελευταίου είναι πλούσια στολισμένα με ενδιαφέρον και ωραίο σπηλαιοδιάκοσμο, ενώ καταλήγει σε μικρή αίθουσα επίσης στολισμένη. Το σπήλαιο αποτελεί ενδιαίτημα για φωλεοποίηση και κούρνιασμα αγριοπερίστερων.
Λιθωματικός διάκοσμος: Από τα πιο στολισμένα και εντυπωσιακά σπήλαια του Κουλούκωνα. Ιδιαίτερα το δάπεδο του κεντρικού πηγαδιού και ακόμα περισσότερο το δεύτερο μικρό πηγάδι και όλη η αίθουσα στην οποία αυτό καταλήγει, διαθέτουν άκρως εντυπωσιακές και σπάνιες για τα κρητικά σπήλαια μορφές σπηλαιοδιάκοσμου. Οι πιο σημαντικοί τύποι αυτών είναι οι ρευματόλιθοι, τα παραπετάσματα, οι σταλακτίτες και σταλαγμίτες, οι κολόνες, τα κοραλοϊδή κ.ά. Ιδιαίτερης μνείας χρήζουν οι ελικτίτες, ένας πολύ εντυπωσιακός τύπος διάκοσμου που σπανίως απαντά στα κρητικά σπήλαια.

Γεωλογία
Σχηματισμός / προέλευση: Αναπτύσσεται μέσα στα ανώτερα μέλη της ομάδας των πλακωδών ασβεστόλιθων και ακολουθεί κάποιο ρήγμα Ανατολής - Δύσης.
Στοιχεία υδρολογίας: Έντονη σταγονορροή καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, αυξανόμενη κατά τις υγρές περιόδους του έτους. Το σπήλαιο είναι αποδέκτης των νερών που εισρέουν από τις δολίνες και καταβόθρες της Σοφιανής κορυφής, μέσα στην οποία έχει διανοιχτεί.

Ανθρωπολογικά στοιχεία
Λόγω της μεγάλης απόστασής του από τους οικισμούς και τις κτηνοτροφικές μάντρες της περιοχής, αλλά και λόγω του μεγάλου υψομέτρου, που το καθιστούσε δυσπρόσιτο (σε σύγκριση με τα λοιπά βάραθρα της περιοχής που ήταν ευκολότερα προσβάσιμα), ο 'τάφκος της Λαγκούφας' δεν συνοδεύεται από λαϊκούς θρύλους-ιστορίες(++). Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, παρόλο που είναι το πιο βαθύ βάραθρο της περιοχής, εθεωρείτο πάντα από τους ντόπιους ως το πιο μικρό/ρηχό52.
Ιστορικό εξερεύνησης
Γνωστό ανέκαθεν στους ντόπιους κτηνοτρόφους και κατοίκους της περιοχής. Καταγράφηκε από τον Ε. Πλατάκη με κωδικό 1617. Εξερευνήθηκε για πρώτη φορά το 1996 από τη Σπηλαιολογική Ομάδα του Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου και χαρτογραφήθηκε από τον Σπηλαιολογικό Όμιλο Κρήτης το 2003.


(+) Σύμφωνα με τους ντόπιους το τοπωνύμιο 'Λαγκούφα' αφορά στην τοποθεσία όπου βρίσκεται το βάραθρο, από την οποία παίρνει το όνομά του. Για την τοποθεσία όπου βρίσκεται το σπήλαιο ο Ε. Πλατάκης διασώζει το τοπωνύμιο 'Χοιρόμαντρα Δοξαρού'.
(++) Κατά τη συγκέντρωση των στοιχείων δεν βρέθηκε κάποια καταγραφή, αλλά ούτε και προφορική μαρτυρία. 52 Σύμφωνα με μαρτυρίες (Μανώλης Κλάδος, 2008) στο κοντινό βάραθρο 'Μαραθόταφκος' (βάθους 55μ.), έριχναν αναμμένα αχινοπόδια (πυκνά και ξερά λεπτόκλαδα) για να δουν μέχρι τι βάθος φτάνουν. Ανάλογη πρακτική δεν γνωρίζουμε να έχει εφαρμοστεί στη 'Λαγκούφα', όπως θα αναμενόταν λόγω της επιβλητικής της εισόδου.
 
 
Copyright © Σπηλαιολογικός Όμιλος Κρήτης, ΛΑΒΡΥΣ, Ηράκλειο 2008
design and development: magnetism.gr