Psiloritis Caves > Tafkoura

ΤΑΦΚΟΥΡΑ

(missing english version)
Ονομασία: Ταφκούρα (ντ.)
Είδος καρστικής μορφής: Σπηλαιοβάραθρο
Τόπος
Νομός: Ρεθύμνου
Δήμος: Ανωγείων
Χωριό: Ανώγεια
Ορεινό συγκρότημα: Ψηλορείτης, ύψωμα Δαμάκι
Τοποθεσία: Πετραδωμάνα(+)
Υψόμετρο: 1485μ.

Σπηλαιογραφία
Διαστάσεις: Συνολικό μήκος διαδρομών 6570μ. Βάθος 860μ.
Στοιχεία εισόδου: Εντυπωσιακός πόρος ελλειπτικής διατομής με διαστάσεις 18 x 11μ. Χαρακτηριστικές οι στρώσεις του πλακώδους ασβεστόλιθου.
Περιγραφή: Το μεγαλύτερο και βαθύτερο γνωστό σπηλαιοβάραθρο του Ψηλορείτη. Σε επίπεδο χώρας κατέχει την τρίτη θέση τόσο σε βάθος, όσο και σε μήκος σπηλαίου. Διαθέτει πολλά κατακόρυφα πηγάδια και αίθουσες με λιγοστό διάκοσμο. Σε όλο το μήκος του διακρίνονται οι στρώσεις του πλακώδους ασβεστόλιθου που καθιστούν το βάραθρο ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Χαρακτηριστικά σημεία του είναι η πρώτη μεγάλη αίθουσα, η "αίθουσα της βροχής" στα -220μ. με πολύ μεγάλο ύψος (20-22μ.) και αρκετές διακλαδώσεις, οι επιμήκεις μαίανδροι, τα εντυπωσιακά πηγάδια και κυρίως οι μεγάλες γαλαρίες (διαμέτρου 5-8μ. και μήκους μερικών εκατοντάδων μέτρων) από όπου διέρχονται τρία υπόγεια ποτάμια που τροφοδοτούν τον τοπικό υδροφορέα.
Η θερμοκρασία του σπηλαίου δεν ξεπερνά τους 8,5οC.
Οι σπηλαιολογικές έρευνες στα σπήλαια της περιοχής έχουν καταδείξει πιθανότατη διασύνδεση της "Ταφκούρας" (υπό μορφή συστήματος σπηλαίων) με τα άλλα δύο μεγαλύτερα γνωστά σπηλαιοβάραθρα του Ψηλορείτη, τον "Τάφκο στα Πετραδολάκια" και το "Διπλοτάφκι"(++). Λιθωματικός διάκοσμος: Περιορισμένος σε πολύ λίγα σημεία και σε μικρή έκταση διάκοσμος τύπου σταλακτιτών, σταλαγμιτών, κρυστάλλων ανθρακικού ασβεστίου, λιθωματικών λεκανών και παραπετασματοειδών.

Γεωλογία
Σχηματισμός / προέλευση: Το σπήλαιο αναπτύσσεται αποκλειστικά στα πλακώδη μάρμαρα του Ψηλορείτη και η δημιουργία του ξεκίνησε πιθανόν πάνω σε ένα από τα πολλά ρήγματα που τεμαχίζουν τα πετρώματα της περιοχής. Το νερό όμως ακολούθησε τις ανοδικές κινήσεις των πετρωμάτων του βουνού, σκάβοντας βαθύτερα τα πετρώματα στην πορεία του προς τη θάλασσα.
Στοιχεία υδρολογίας: Παρουσία υδροροών σχεδόν σε όλο το μήκος του σπηλαιοβαράθρου και καθ" όλη τη διάρκεια του έτους. Σε βάθος 220μ. ξεκινούν οι ροές νερού που θα ενωθούν πολύ αργότερα με το "ποτάμι των Ανωγείων"(++) στα -760μ. Τα νερά των δύο αυτών ποταμών εικάζεται ότι καταλήγουν στις υποθαλάσσιες πηγές του Αλμυρού. Σε βάθος 800μ. ρέει και ένα τρίτο ποτάμι, της "Νεράιδας"(+++) που ακολουθεί διαφορετική κατεύθυνση από τα προηγούμενα. Στα -810 μ. βάθος, διαμορφώνεται ο "πνιγμένος" αγωγός (σιφόνι)(++++), όπου λόγω του μεγάλου βάθους του (τουλάχιστον 50μ.) εικάζεται ότι μπορεί να συναντά τον τοπικό υδροφορέα.

Ανθρωπολογικά στοιχεία
Δεν υπάρχουν σχετικές μαρτυρίες. Μόνο η ονομασία του σπηλαίου αποκαλύπτει το δέος που αισθάνονταν οι ντόπιοι στη θέα της επιβλητικής εισόδου: "τάφκος - ταφκούρα".

Ιστορικό εξερεύνησης
Το σπήλαιο ήταν ανέκαθεν γνωστό στους κατοίκους της περιοχής, κυρίως στους κτηνοτρόφους. Για πρώτη φορά, το 1978, εξερευνήθηκαν τα πρώτα 100 μέτρα από τον Γάλλο γεωλόγο Richard Maire. Προσπελάστηκε ξανά το 1984 από Άγγλους σπηλαιολόγους και το 1989-90 από δύο μέλη της γαλλικής αποστολής "Agios Fanourios 1989" και "Petradolakia 90". Η συστηματική εξερεύνησή του όμως, ξεκίνησε το μετά το 1995 από νέα γαλλική αποστολή που εντόπισε μικρό στένωμα σε βάθος 100μ. το οποίο και διεύρυνε με ελεγχόμενες μικροανατινάξεις (με τη συνεργασία και Ελλήνων σπηλαιολόγων κατά τη διάρκεια διαδοχικών σπηλαιολογικών αποστολών μεταξύ του 1993 και του 1995), ανακαλύπτοντας έτσι τη συνέχεια του μεγαλοπρεπούς σπηλαίου(+++++).



(+) Σύμφωνα με τους Γιώργο και Χαράλαμπο Ξυλούρη, 13.9.2008.
(++) Η εξερεύνηση για τη σύνδεση των τριών σπηλαίων είναι σε εξέλιξη. 30 Ονομασία που δόθηκε στο πλαίσιο της αποστολής Tafkur Expl'eau, 1996.
(+++) Όπ. σημείωση νούμερο 30.
(++++) Αποστολή Ανώγεια 2002, Σ.ΕΛ.Α.Σ 2002.
(+++++) Αποστολές: "Πρώτα οι φίλοι 1993" & "Tafki 1994": Διανοίξεις στην Ταφκούρα. // Αποστολή "Tafkura 1995": Εξερεύνηση μετά το πρώτο στένωμα και μέχρι βάθους 485 (χαρτογραφημένο μέχρι -440). // Αποστολή "Tafkur Expl' eau 1996": Εξερεύνηση μέχρι βάθους 810μ. και μήκους 4000μ. // Αποστολή "Ταφκούρα 1997": Εξερεύνηση και χαρτογράφηση νέων τμημάτων μήκους 500μ. // Αποστολή "Tafkur Expl' eau 1999": Ανακάλυψη νέων τμημάτων ενός περίπου χιλιομέτρου σε μήκος. // Αποστολή "Anogia - Ntelina 2002", από τον Σ.ΕΛ.Α.Σ.: Κατάδυση στο τελικό σιφόνι (-860μ.) και εξερεύνηση - χαρτογράφηση νέων τμημάτων (τελικό σημερινό μήκος 6570μ.).
 
 
Copyright © Σπηλαιολογικός Όμιλος Κρήτης, ΛΑΒΡΥΣ, Ηράκλειο 2008
design and development: magnetism.gr