Psiloritis Caves > Psakofarago

ΨΑΚΟΦΑΡΑΓΓΟ

(missing english version)
Ονομασία: Ψακοφάραγγο (ντ.) ή Στο Τάφκος (ντ.(+))
Είδος καρστικής μορφής: Καταβόθρα
Τόπος
Νομός: Ηρακλείου
Δήμος: Ζαρού (++)
Χωριό: Ζαρός
Ορεινό συγκρότημα: Ψηλορείτης, μέσα σε πλάτωμα.
Τοποθεσία: Ψακοφάραγγο
Υψόμετρο: 1312μ.

Σπηλαιογραφία
Διαστάσεις: Συνολικό μήκος διαδρομών 882μ. Βάθος 205μ. Στοιχεία εισόδου: Πολύ εντυπωσιακή είσοδος με δύο πόρους κυκλικής διατομής που ανοίγονται στο δάπεδο ενός πλατώματος που δημιουργείται κατά μήκος του δυτικού ρέματος του ομώνυμου φαραγγιού. Διαστάσεις του μεγάλου πόρου: 3 x 4μ. και του μικρού πόρου: 2 x 1,5μ.
Περιγραφή: Μια από τις πιο τυπικές μορφές καταβοθρών του Ψηλορείτη. Αποτελείται ως επί το πλείστον από πολλά μικρά πηγάδια (μέγιστο βάθος πηγαδιού: 35μ.). Στα -10μ. διαμορφώνεται μεγάλη αίθουσα με ενδιαφέρον στολισμό. Αμέσως μετά συναντάμε το πρώτο πηγάδι. Στα -50μ. δημιουργείται πολύ στενό πέρασμα με πλήθος φερτών υλικών και άργιλλο ή χώμα που κατά την χειμερινή περίοδο συγκεντρώνεται νερό. Από το στενό πέρασμα και μετά οι διαστάσεις του σπηλαίου διευρύνονται και δημιουργούνται άλλα έξι πηγάδια. Σε βάθος 145 μέτρων, διαμορφώνεται σιφόνι, μια στενή στοά μήκους 35μ. και μέγιστου βάθος 6μ. που τροφοδοτείται από ένα υπόγειο ρέμα με παροχή νερού περίπου 5 lit/sec. Το ρέμα αυτό χάνεται στην είσοδο του σιφονιού και το ξαναβρίσκουμε μετά την έξοδο από αυτό, με εμφανή κατεύθυνση πορείας προς το βορρά. Από εκεί και μετά ξεκινούν διαδοχικές γαλαρίες συνολικού μήκους διαδρομών 150μ. και με μεγάλη κλίση. Στα 40μ. από την έξοδο του σιφονιού υπάρχει αίθουσα με χαρακτηριστικό επίπεδο πυθμένα.
Λιθωματικός διάκοσμος: Περιορισμένος σπηλαιοδιάκοσμος στην πρώτη αίθουσα στα -10μ. Επικρατούσες μορφές είναι οι ρευματόλιθοι, οι σταλακτίτες και σταλαγμίτες, τα κοραλλοειδή και οι εμβρυακοί σταλακτίτες.

Γεωλογία
Σχηματισμός / προέλευση: Το σπήλαιο αναπτύσσεται μέσα στους ασβεστόλιθους και δολομίτες της Τρίπολης που είναι έντονα καρστικοποιημένοι ακολουθώντας ένα μεγάλο ρήγμα Βορρά - Νότου που βρίσκεται στην περιοχή.
Στοιχεία υδρολογίας: Το 'Ψακοφάραγγο' είναι μια από τις πιο τυπικές μορφές καταβοθρών του Ψηλορείτη, όπως φαίνεται τόσο από το ανάγλυφο του εδάφους γύρω από την είσοδό του, όπου υπάρχουν πολλές καταβυθίσεις και ανοίγματα διαφορετικών μεγεθών, όσο και από τη μορφολογία του.

Ανθρωπολογικά στοιχεία
Δεν βρέθηκε σχετική καταγραφή και δεν διασώζεται κάποια προφορική μαρτυρία.
Ιστορικό εξερεύνησης
Ήταν ανέκαθεν γνωστό στους ντόπιους της περιοχής. Εξερευνήθηκε διαδοχικά μεταξύ των ετών 1986-1989 από τον γαλλικό σύλλογο GRESPA VI, μέλη του οποίου πραγματοποίησαν την χαρτογράφηση.




(+) Σύμφωνα με προφορική μαρτυρία ντόπιου κτηνοτρόφου του οποίου το όνομα δεν καταγράφηκε (Σεπτ. 2008).
(++) Το σπήλαιο βρίσκεται στα διοικητικά όρια μεταξύ των Δήμων Ζαρού και Ανωγείων. Η υπαγωγή του τελικά στο Δήμο Ζαρού προκύπτει βάσει της ένταξης των ισοϋψών, όπου βρίσκεται το σπήλαιο, στα διοικητικά όρια του δήμου Ζαρού (κατηγοριοποίηση της Ε.Σ.Υ.Ε.).
 
 
Copyright © Σπηλαιολογικός Όμιλος Κρήτης, ΛΑΒΡΥΣ, Ηράκλειο 2008
design and development: magnetism.gr